راهنمای انتخاب مهره مناسب برای هر پیچ؛ کلاس مقاومتی، جنس و استاندارد
در هر اتصال مکانیکی، مهره و پیچ به عنوان یک زوج عملکردی عمل میکنند. یکی از شایعترین اشتباهات در کارگاههای صنعتی و پروژههای ساختمانی، استفاده از پیچهای پرمقاومت در کنار مهرههای معمولی و ضعیف است. مهره ضعیف تحت بار کششی تغییر شکل داده و باعث خرد شدن رزوه و سقوط بار میگردد. در این مقاله تخصصی از یکتا پیچ جاوید، به بررسی اصول انتخاب مهره و تطبیق استانداردها میپردازیم.
قانون طلایی: تطبیق کلاس مقاومتی مهره با پیچ
طبق استاندارد بینالمللی ISO 898-2، کلاس مقاومتی مهره با یک عدد مشخص میشود که نشاندهنده حداکثر تنش قابل تحمل پیچ متناظر با آن است:
- پیچ گرید ۸.۸ ← نیازمند مهره کلاس ۸ (DIN 934 Grade 8)
- پیچ گرید ۱۰.۹ ← نیازمند مهره کلاس ۱۰ (DIN 934 Grade 10)
- پیچ گرید ۱۲.۹ ← نیازمند مهره کلاس ۱۲ (DIN 934 Grade 12)
استفاده از مهره با کلاس بالاتر از پیچ بلامانع است، اما استفاده از مهره کلاس پایینتر خطای مهندسی نابخشودنی محسوب میشود.
انواع مهرههای صنعتی پرکاربرد و موارد مصرف
| نوع مهره | استاندارد DIN | ویژگی و مزیت اصلی |
|---|---|---|
| مهره ششگوش ساده | DIN 934 / ISO 4032 | پرکاربردترین نوع مهره در اتصالات صنعتی، ماشینآلات و سازهها |
| مهره کاسهنمدی (قفلدار) | DIN 985 | دارای رینگ تفلون جهت جلوگیری از شلشدن در برابر ارتعاش |
| مهره فلنجدار (واشردار) | DIN 6923 | توزیع یکنواخت فشار روی سطح و عدم نیاز به واشر مجزا |
| مهره پرچی (Rivet Nut) | صنعتی | ایجاد رزوههای مقاوم در ورقهای بسیار نازک فلزی و پروفیلها |
| مهره چهارگوش | DIN 557 / DIN 562 | جلوگیری از چرخش مهره در شیارها و اتصالات سازههای ریلی |
حداقل طول درگیری رزوه مهره
برای دستیابی به ظرفیت باربری نامی، حداقل ارتفاع مهره باید برابر با ۰.۸ تا ۱.۰ برابر قطر نامی پیچ باشد. به عنوان مثال، برای پیچ M10، حداقل طول درگیری مفید رزوه مهره باید ۸ تا ۱۰ میلیمتر باشد تا اطمینان حاصل شود که تحت بار بیش از حد، ساقه پیچ دچار کشش میشود نه اینکه رزوههای مهره کنده شوند.