پیچ و مهره گالوانیزه یا استیل؟ مقایسه مقاومت در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی

خوردگی و اکسیداسیون فلزات یکی از عوامل اصلی تخریب اتصالات صنعتی است. هنگام انتخاب جنس پیچ و مهره برای محیط‌های مرطوب، کارخانجات شیمیایی، تأسیسات ساحلی یا فضای باز، دو گزینه اصلی پیش روی مهندسان قرار دارد: پیچ و مهره‌های فولادی با پوشش گالوانیزه و پیچ و مهره‌های استنلس استیل (Stainless Steel). در این مقاله به بررسی تفاوت‌های ساختاری، مزایا و محدودیت‌های هر کدام می‌پردازیم.

۱. پیچ و مهره‌های گالوانیزه (Galvanized Fasteners)

در اتصالات گالوانیزه، یک لایه فلز روی (Zinc) روی سطح فولاد کربنی قرار می‌گیرد. این لایه به عنوان آند قربانی شونده عمل کرده و پیش از فولاد اکسید می‌شود:

• گالوانیزه سرد (الکتروپلیتینگ): ضخامت لایه روی حدود ۵ تا ۱۵ میکرون؛ سطحی براق و یکدست دارد و برای کاربردهای داخلی و محیط‌های کم‌رطوبت مناسب است.
• گالوانیزه گرم (Hot-Dip Galvanized): غوطه‌وری در مذاب روی با ضخامت ۴۰ تا ۸۰ میکرون؛ سطحی مات و زبر دارد اما برای دکل‌های مخابراتی، گاردریل‌ها و محیط‌های مرطوب بیرونی مقاومت عالی ارائه می‌دهد.

۲. پیچ و مهره‌های استنلس استیل (Inox / Stainless Steel)

استیل به دلیل داشتن حداقل ۱۰.۵٪ کروم، یک لایه نامرئی اکسید کروم خودترمیم‌شونده (Passive Layer) روی سطح خود تشکیل می‌دهد که مانع از نفوذ اکسیژن و رطوبت به ساختار فلز می‌شود:

• استیل ۳۰۴ (A2): مقاومت عالی در برابر آب شیرین، رطوبت شهری و محیط‌های اسیدی ضعیف.
• استیل ۳۱۶ (A4): حاوی ۲ تا ۳ درصد مولیبدن؛ مقاومت فوق‌العاده در برابر کلرایدها، آب دریا و محیط‌های شیمیایی تهاجمی.

جدول مقایسه فنی و اقتصادی گالوانیزه در برابر استیل