📅 ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
⏱ زمان مطالعه: حدود ۶ دقیقه
✍ نویسنده: واحد مهندسی یکتا پیچ جاوید
تفاوت پیچ ۸٫۸، ۱۰٫۹ و ۱۲٫۹ چیست؟ بررسی مقاومت و کاربرد هرکدام
در صنعت اتصالات فولادی، اعداد دو بخشی نظیر ۸.۸، ۱۰.۹ و ۱۲.۹ که روی گل پیچها حک میشوند، نشاندهنده کلاس ویژگی مکانیکی (Property Class) پیچ هستند. این اعداد زبان مشترک مهندسان مکانیک برای محاسبه ظرفیت باربری اتصالات به شمار میروند. در این مقاله به تحلیل علمی این گریدها و کاربرد هرکدام میپردازیم.
مفهوم ریاضی اعداد گرید پیچ چیست؟
این نامگذاری از دو بخش عددی تشکیل شده است:
- عدد اول ضربدر ۱۰۰: نشاندهنده حداقل استحکام کششی نهایی (Tensile Strength) بر حسب مگاپاسکال (MPa یا N/mm²).
- عدد دوم تقسیم بر ۱۰: نسبت تنش تسلیم (Yield Strength) به تنش کششی نهایی.
به عنوان مثال برای پیچ گرید ۸.۸:
- حداکثر تنش کششی:
۸ × ۱۰۰ = ۸۰۰ MPa - تنش تسلیم:
۸۰۰ × ۰.۸ = ۶۴۰ MPa
جدول مقایسه خواص مکانیکی پیچهای ۸.۸، ۱۰.۹ و ۱۲.۹
| کلاس مقاومتی | تنش کششی (MPa) | تنش تسلیم (MPa) | سختی راکول (HRC) | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|---|
| گرید ۸.۸ (خشکه معمولی) | ۸۰۰ | ۶۴۰ | ۲۲ تا ۳۲ | ماشینآلات عمومی، اسکلت فلزی سبک، قطعات خودرویی عمومی |
| گرید ۱۰.۹ (خشکه فولادی) | ۱۰۴۰ | ۹۴۰ | ۳۲ تا ۳۹ | سیستم تعلیق و موتور خودرو، سازههای پل و بارهای دینامیکی سنگین |
| گرید ۱۲.۹ (فوق مستحکم آلن) | ۱۲۲۰ | ۱۱۰۰ | ۳۹ تا ۴۴ | قالبهای تزریق پلاستیک و پرس، تجهیزات هیدرولیک و تنش بسیار بالا |
ریسک شکست ترد و تردی هیدروژنی در گرید ۱۲.۹
با افزایش گرید پیچ، سختی و استحکام بالا میرود اما میزان انعطافپذیری (Elongation) و چقرمگی کاهش مییابد. پیچهای گرید ۱۲.۹ در برابر ضربات ناگهانی و همچنین در فرآیند آبکاری اسیدی در معرض تردی هیدروژنی (Hydrogen Embrittlement) قرار دارند؛ بنابراین برای اتصالات معمولی نباید به اشتباه به جای ۸.۸ از ۱۲.۹ استفاده کرد.
تولیدی پیچ و مهره و واشر یکتا پیچ جاوید انواع پیچهای ششگوش و آلن را با کنترل دقیق عملیات حرارتی و گواهی کنترل کیفیت متالورژی عرضه مینماید. تماس: ۰۲۱-۵۵۴۳۰۴۱۷.